Hebben de ouders dan wel gelijk?

Morfine geen middel voor palliatieve sedatie
Van onze verslaggever
geef uw reactie
Het toedienen van morfine met het doel een patiënt buiten bewustzijn te brengen en hem versneld te laten overlijden, is niet toegestaan. Palliatieve sedatie hoort tot het normale medisch handelen dat nooit gericht mag zijn op versnelde levensbeëindiging.
Dit zijn enkele belangrijke conclusies in een richtlijn voor palliatieve sedatie van de artsenorganisiatie KNMG. De richtlijn, gisteren in Utrecht gepresenteerd, is opgesteld door een commissie onder voorzitterschap van Marian Verkerk, hoogleraar ethiek in de zorg in Groningen. Het verzoek voor de richtlijn kwam een jaar geleden van het ministerie van volksgezondheid, omdat nogal wat artsen palliatieve sedatie gebruikten als een sluiproute voor euthanasie. Er gingen om die reden stemmen op om palliatieve sedatie onder de werking van de euthanasiewet te brengen, zodat het handelen van de artsen getoetst kan worden.

Palliatieve sedatie wordt gedefinieerd als het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase. Het doel is pijnbestrijding, niet het versneld sterven van de patiënt. Het gebruik van medicamenten, die de patiënt in diepe slaap moeten brengen, dient proportioneel te zijn. Er mogen dus geen hogere doses worden gebruikt dan nodig om de symptomen te bestrijden.

Verkerk benadrukte dat morfine ook in de periode van palliatieve sedatie gebruikt mag blijven worden: „Het is een goed middel tegen bepaalde symptomen, maar geen goed middel tot sedatie.” Het nadeel van morfine is onder meer dat het nachtmerries kan veroorzaken.

Voorwaarde voor palliatieve sedatie is dat de dood binnen twee weken wordt verwacht. In die laatste twee weken mag de patiënt geen vocht meer krijgen toegediend om te voorkomen dat het leven nog lang wordt gerekt. De patiënt dient ondraaglijk te lijden aan een of meer onbehandelbare ziekteverschijnselen. Pijn, kortademigheid en delier zijn de meest voorkomende redenen om over te gaan tot palliatieve sedatie.

Artsen zijn niet verplicht van tevoren een collega te consulteren, zoals bij euthanasie. Hier en daar is de suggestie gewekt dat euthanasie tot het verleden zal gaan behoren, nu de middelen tot palliatieve sedatie steeds verfijnder worden. Maar palliatieve sedatie is geen alternatief voor euthanasie, aldus Verkerk. Verkerk: „Een patiënt kan een goede reden hebben om euthanasie te willen. Bijvoorbeeld omdat hij niet in versufte toestand wil overlijden. Bovendien hoef je voor euthanasie niet in een terminale fase te verkeren.”