Nee, laat me er in! Ik wil er niet uit!

'Vrouw heeft niet het alleenrecht bij abortus'

door onze redacteur Petra Noordhuis

AMSTERDAM - ,,Abortus is een politieke zaak. Daardoor zijn wij, oude dames, nog steeds met het onderwerp bezig.'' Volgens Hilly Molenaar, een voormalige Dolle Mina, is dit het antwoord op de vraag 'Abortus: vrouwenkeuze of politieke zaak', waarover gistermiddag werd gedebatteerd in De Rode Hoed.


De koepel van abortusklinieken Stisan had het debat georganiseerd naar aanleiding van de evaluatie van de Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ). Het kabinet bepaalt in maart op welke punten de wet moet worden aangepast.

In de zaal zaten vooral voorstanders van abortus. André Rouvoet, fractievoorzitter van de ChristenUnie, was één van de weinigen voor wie de beschermwaardigheid van het ongeboren leven zwaarder weegt dan de ,,geestelijke nood'' die een ongewenst zwangere vrouw kan ervaren.

Sjef Gevers, projectleider van de abortuswetevaluatie, heeft de evaluatie een ,,lastige klus'' gevonden. ,,De wet lijdt aan een dubbele doelstelling'', zei hij gisteren. Een ongewenst zwangere vrouw moet goede hulpverlening krijgen, maar ook het ongeboren leven moet worden beschermd. ,,De wet blijft nodig om in dit spanningsveld aan te geven wat toelaatbaar is'', vindt hij.

De discussie ging gistermiddag ook weer over de bedenktijd van vijf dagen. De abortusklinieken willen van de bedenktijd af, omdat die betuttelend zou zijn. Georgette Ledegang van de prolife-organisatie VBOK wees erop dat volgens het evaluatierapport de meeste vrouwen, 63 procent, geen problemen hebben met de bedenktijd. ,,Een kwestie van het half lege of het half volle glas'', vindt Gevers. Voor een kleine 40 procent van de vrouwen heeft de bedenktijd geen betekenis. Dat kan hij zich voorstellen. ,,Het heeft weinig zin de klok vijf dagen stil te zetten. We kunnen beter geen rituelen opnemen in de wet.''

Dat is Rouvoet met hem eens, maar als de bedenktijd een invulling krijgt, voorkom je dat de vijf dagen een wachttijd worden. Hij vindt het belangrijk dat vrouwen op alternatieven worden gewezen, iets wat wettelijk is verplicht, maar wat lang niet altijd gebeurt. ,,De deelconclusies van de evaluatie moeten niet worden weggeduwd met de overall-conclusie dat de wet goed wordt nageleefd'', vindt hij.

Gunilla Kleiverda, gynaecologe en lid van de actiegroep Women on Waves is de ,,betutteling'' meer dan zat. ,,Een vrouw mag haar eigen beslissingen maken, staat in de wet. Waarom mag zij bij een abortus dan niet afzien van counseling?''

Gevers heeft er een eenvoudig antwoord op: ,,De abortuswet berust niet alleen op zelfbeschikking, ook op bescherming van het ongeboren leven.''

,,De abortuswet is slachtoffer van het politieke gekonkel'', vindt Eylard van Hall, oud-voorzitter van de Stisan. ,,De bescherming van het ongeboren leven is erin gekomen om een politiek compromis te krijgen. Abortus hoort een vrouwenzaak te zijn.''

Godelieve van Heteren van de PvdA vindt dit te kort door de bocht. ,,Je moet ook oog hebben voor mensen die het ongeboren leven willen beschermen. Dat is geen gekonkel, maar zorgvuldigheid.''

Abortusarts Willem Beekhuizen heeft geen problemen met de zorgvuldigheidseisen als de bedenktijd. ,,Een abortus is een speciale ingreep'', vindt hij. ,,Het feit dat vrouwen zwanger zijn en een kind verwachten, is iets speciaals voor hen'', weet hij. ,,Abortus is daarom niet iets wat je zomaar kunt doen.''

Ledegang van de VBOK merkt op dat ook de vader en het ongeboren kind een rol hebben bij abortus. ,,Een vrouw heeft niet het alleenrecht.'' Deze opvatting levert minachtend gesnuif op. ,,Natuurlijk wel, het is toch háár lichaam!'', klinkt het vanuit de zaal. En: ,,Wat voor toekomst heeft een ongewenst kind?''

Een maatschappelijk werker van Stichting Ambulante Fiom heeft haar vraagtekens bij het zelfbeschikkingsideaal. ,,Ik zie veel minderjarigen die een abortus willen zonder hun ouders daarover te informeren. Ik zie ook tieners die voor de tweede keer zwanger zijn geworden, omdat ze spijt hadden van hun abortus. De ene 15-jarige is de andere niet. De één kan goed vertellen waarom ze een abortus wil, de ander kan niet eens zeggen wat ze ervan vindt dat haar vriendje haar heeft gedwongen tot seks zonder een anticonceptiemiddel.''