Sam, wil je met me trouwen?

Hondengenoom ontcijferd

Genoom hond staat dicht bij dat van mens


Door onze redactie wetenschap


ROTTERDAM, 8 DEC. Genetisch gezien lijkt de hond meer op de mens dan de muis, ondanks het feit dat de hond evolutionair verder van de mens staat dan de muis.


Dossiers
• Genetische Revolutie



Dit is een van de verrassende conclusies uit de nagenoeg volledige ontcijfering van het complete DNA van de hond (Canis familiaris). De verklaring voor dit tegenintuïtieve feit is dat de muis in de loop van de evolutie relatief veel 'voorouder-DNA' heeft verloren.

Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van geneticus Eric Lander van het Massachusetts Institute of Technology in Cambridge publiceert het hondengenoom vandaag in het Britse wetenschappelijke blad Nature. Hiermee is de hond na de mens, de muis, de rat en de chimpansee het vijfde zoogdier waarvan het genoom bekend is.

Behalve meer inzicht in de evolutionaire geschiedenis van de hond is het belang van de hondengenoomkaart volgens de onderzoekers vooral dat deze kan helpen bij de interpretatie van de menselijke genenkaart. Dat geldt des te meer nu blijkt nu dat hond en mens meer DNA-volgordes gemeenschappelijk hebben dan muis en mens. De vergelijking is extra interessant omdat de hond op de mens na medisch het meest bestudeerd is. Vaak is er een familiegeschiedenis van de ziekte beschikbaar en is de aard van de aandoening goed onderzocht door dierenartsen.

Bij verschillende hondenrassen zijn zo'n 400 erfelijke afwijkingen beschreven die ook vaak bij de mens voorkomen. Dat gaat van bepaalde vormen van kankers en staar tot aan heupafwijkingen en doofheid. De ziektes hebben bij mens en hond dezelfde kenmerken, maar onbekend is of zij ook een gelijke genetische oorzaak hebben. De hond heeft rond 19.300 genen in zijn DNA, minder dan het geschatte aantal van de mens (22.000).

Uit de vergelijking tussen mensen, muizen- en hondengenoom blijkt ook dat de evolutie van genen voor hersenontwikkeling niet uniek is voor de mens, zoals eerder werd geconcludeerd op basis van alleen de vergelijking tussen mens en muis. De hond blijkt in bepaalde opzichten parallel aan de mens geëvolueerd.

Het geanalyseerde honden-DNA is afkomstig van een twaalfjarige boxer met de naam Tasha, een teefje.

Deze boxer is een behoorlijk ingeteeld hondenras, en dat maakte het makkelijker om de genetische code van 2,4 miljard letters te ontcijferen. Door de inteelt zijn de verschillen tussen de 39 chromosoomparen van de hond tot een minimum teruggebracht. Omdat Tasha van het vrouwelijk geslacht is, werd ook het notoir lastige Y-chromosoom omzeild.